Thema's > Europese Unie
Benelux-Verdrag (1948)
Voor België begon de Europese integratie eigenlijk al tijdens de Tweede
Wereldoorlog, toen het met de regeringen van Luxemburg en Nederland de afspraak
maakte om na het einde van de oorlog (op voornamelijk economisch gebied) te gaan
samenwerken. Dit leidde tot de ondertekening van het Benelux-verdrag met
Luxemburg en Nederland op 5 september 1944 waarin tot oprichting van een
douane-unie tussen de drie landen werd besloten. Dit samenwerkingsverband ging
op 1 januari 1948 van start.
EGKS (1951)
Al snel gingen er ook in de rest van Europa stemmen op tot integratie van de
Europese staten. Op initiatief van Jean Monnet, directeur van het Franse
Planbureau, deed de minister van Buitenlandse Zaken Robert Schuman in 1950 een
voorstel tot de oprichting van een Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal
(EGKS). Voor België waren economische redenen zeer belangrijk bij het besluit
om mee te doen aan deze gemeenschap. België was een land dat veel exporteerde
en daarom baat had bij een stabiel en rustig Europa. Tijdens de onderhandelingen
die zouden leiden tot de oprichting van de EGKS pleitten de Benelux-vertegenwoordigers
vooral voor de oprichting van een Ministerraad en voor een Europees Hof van
Justitie. Het EGKS-verdrag werd in 1951 ondertekend door België, Duitsland,
Frankrijk, Italië, Luxemburg en Nederland.
Verdragen van Rome (1957)
Toen de EGKS een succes bleek te zijn, werden er verschillende plannen
ontwikkeld voor verdere integratie binnen Europa. Eén voorstel kwam van de
Nederlandse minister van Buitenlandse Zaken Beyen en de Belgische minister
Spaak. Hun idee was de Europese economie in zijn geheel te integreren, zoals al
eerder in de Benelux was gebeurd. Ook de Fransman Monnet, die het voorstel voor
de EGKS had ontworpen, ontwikkelde een plan tot verdere integratie van de
Europese economie. Hij pleitte voor de oprichting van een gemeenschap op het
gebied van de kernenergie. Kolen werden namelijk langzamerhand een minder
belangrijke energiebron, terwijl de kernenergie in opkomst was. Van de
Amerikaanse bombardementen op de Japanse steden Nagasaki en Hiroshima had men
echter wel geleerd dat kernenergie ook een zeer vernietigende werking kon
hebben. Het was dus zeer belangrijk dat deze energiebron uitsluitend voor
vreedzame doeleinden gebruikt zou worden. Deze Europese Gemeenschap voor de
Atoomenergie die Monnet voorstelde zou hier dan ook voor moeten zorgen.
Uiteindelijk werd in het Spaak Rapport de aanbeveling gedaan om, met
uitzondering van de sector van de kernenergie, over te gaan tot algehele
integratie van de Europese economie.
Op 25 maart 1957 werden in Rome de zogeheten Verdragen van
Rome door de zes leden van de EGKS ondertekend, waarbij de Europese Economische
Gemeenschap (EEG) en de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie (EGA of Euratom)
werden opgericht. De EEG zorgde voor de oprichting van een douane-unie tussen de
zes landen, net als al eerder het geval was geweest tussen de leden van de
Benelux. De doelstelling van de EEG ging echter verder. Het plan was te komen
tot de oprichting van een gemeenschappelijke markt, waarin een vrij verkeer van
goederen, personen, kapitaal en diensten zou bestaan.
EMU: In haar convergentieverslag van
1998 heeft de Europese Commissie onderzocht of de verschillende EU-lidstaten
voldoen aan de voorwaarden om deel te nemen aan de derde en laatste fase van de
EMU (Economische en Monetaire Unie). De conclusie van de Commissie ten aanzien
van België was dat het zijn buitensporige overheidstekort heeft gecorrigeerd en
dat het zodoende aan de gestelde voorwaarden voldoet. België was dus klaar om
deel te nemen aan de derde en laatste fase van de monetaire integratie. (Bron:
Euro 1999, Europese Commissie)
West-Europese Unie (WEU): België is lid van West-Europese Unie sinds
deze werd opgericht in 1955.
Schengen: Het Verdrag van Schengen is in België van kracht. Op 14 juni 1985
ondertekende België, samen met Duitsland, Frankrijk en de overige
Benelux-landen, het Akkoord van Schengen.
